Κάτω από τα 36 δισ. ευρώ υποχώρησαν, για πρώτη φορά μετά από έναν χρόνο, οι προθεσμιακές καταθέσεις των νοικοκυριών και των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων (ΙΜΚΙ), επιστρέφοντας στα επίπεδα του Νοεμβρίου 2023. Η σταδιακή μείωση των επιτοκίων, που ανακούφισε τους δανειολήπτες, δεν αποτελεί πια επαρκές κίνητρο για τους καταθέτες, οι οποίοι στρέφονται σε άλλες μορφές επένδυσης με στόχο καλύτερες αποδόσεις.
Περιορισμένα τα κίνητρα για αποταμίευση
Τον Ιανουάριο, το μέσο επιτόκιο νέων προθεσμιακών καταθέσεων διάρκειας έως 1 έτος ήταν στο 1,64%, καταγράφοντας σταθερή πτωτική πορεία από τον Αύγουστο του 2024, όταν βρισκόταν στο 1,88%. Αντίστοιχα, το μέσο επιτόκιο για τα υφιστάμενα υπόλοιπα με διάρκεια έως δύο έτη υποχώρησε στο 1,76%, από 1,85% το καλοκαίρι του 2024.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Φεβρουάριο, οι προθεσμιακές καταθέσεις των νοικοκυριών και ΙΜΚΙ ανήλθαν σε 36,595 δισ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων 784 εκατ. από ΙΜΚΙ), μειωμένες κατά πάνω από 1 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιανουάριο. Αντίθετα, οι καταθέσεις μιας ημέρας αυξήθηκαν στα 110,964 δισ. ευρώ, από 110,174 δισ. τον προηγούμενο μήνα.
Συνολικά, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και ΙΜΚΙ παρουσίασαν καθαρή μείωση 369 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο, έναντι 1 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής παρέμεινε σχεδόν σταθερός στο 3%.
Τα χαμηλά επιτόκια ωθούν σε εναλλακτικές αποταμιευτικές λύσεις
Με τις τράπεζες να διαθέτουν πλεονάζουσα ρευστότητα και να μην έχουν άμεση ανάγκη για προσέλκυση καταθέσεων, τα επιτόκια των προθεσμιακών παραμένουν χαμηλά. Ταυτόχρονα, για το 70% των καταθετών, τα υπόλοιπα δεν ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ, και βρίσκονται σε λογαριασμούς μιας ημέρας με σχεδόν μηδενικές αποδόσεις, εξυπηρετώντας βασικές καθημερινές ανάγκες.
Όσοι διαθέτουν μεγαλύτερα ποσά, στρέφονται σε εναλλακτικά επενδυτικά προϊόντα, όπως αμοιβαία κεφάλαια μέσω ΑΕΔΑΚ, τα οποία προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις με αντίστοιχο ρίσκο. Οι προμήθειες είναι συχνά αυξημένες, ενώ η απόδοση δεν είναι εγγυημένη. Παράλληλα, προσφέρονται και συντηρητικά προϊόντα, με χαμηλό ρίσκο και ελάχιστη συμμετοχή, για όσους επιθυμούν σταθερότερες επιλογές αποταμίευσης.
Εντοκα γραμμάτια: η ασφαλής επιλογή για το κοινό
Μια πιο συντηρητική διέξοδος για επενδύσεις αποτελεί η αγορά εντόκων γραμματίων του Δημοσίου, τα οποία προσφέρουν ελκυστικές αποδόσεις, όπως το 2,10% στην τελευταία έκδοση διάρκειας 26 εβδομάδων. Το 2024, οι επενδύσεις φυσικών προσώπων σε έντοκα ξεπέρασαν τα 4,5 δισ. ευρώ.
Παρότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση του ενδιαφέροντος για εναλλακτικά αποταμιευτικά προϊόντα (όπως αμοιβαία και συνταξιοδοτικά), ο τομέας διαχείρισης περιουσίας στην Ελλάδα παραμένει χαμηλά, αγγίζοντας μόλις το 10% του ΑΕΠ, τη στιγμή που σε άλλες χώρες της Ε.Ε. κυμαίνεται μεταξύ 35% και 45%.