Σε τρίτη σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού προχώρησε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην προσπάθεια του να περιορίσει την έντονη δυσφορία της κοινής γνώμης απέναντι στο κύμα της ακρίβειας, το ράλι του πληθωρισμού που ξεπερνά το 84% και τον ευτελισμό της λίρας λόγω της χαλαρής νομισματικής πολιτικής της κεντρικής τράπεζας.
Σύμφωνα με την τηλεοπτική ανακοίνωση του, ο κατώτατος μισθός στην Τουρκία θα διαμορφωθεί από την 1η Ιανουαρίου στο ποσό των 8.500 τουρκικών λιρών, ήτοι περίπου 455 δολάρια.
Πρόκειται για την τρίτη αύξηση σε έναν χρόνο, αν και κινείται κάτω από τα επίπεδα που είχαν ζητήσει τα συνδικάτα που απαιτούσαν αύξηση τουλάχιστον στις 9.500 λίρες.
Στα τέλη του 2021 ο κατώτατος μισθός έφτανε τις 2.826 τουρκικές λίρες, ήταν δηλαδή κάτω από 300 δολάρια. Όμως, έκτοτε η τουρκική λίρα έχει υποχωρήσει σημαντικά και το κόστος ζωής έχει εκτοξευτεί στα ύψη.
![](/sites/default/files/styles/default/public/2022-12/Turkey_0.jpg?itok=NcbOoTIl)
Σερί αυξήσεων
Η κυβέρνηση προχώρησε στην πρώτη αύξηση, στα 4.253 λίρες, τον περασμένο Ιανουάριο και σε μια συμπληρωματική αύξηση τον περασμένο Ιούλιο, στις 5.500 λίρες.
Πάνω από το 40% των Τούρκων ζει με τον κατώτατο μισθό. Η συμπίεση του προϋπολογισμού των νοικοκυριών έχει αντίκτυπο στην απήχηση της κυβέρνησης και προσωπικά του Ερντογάν που την ερχόμενη χρονιά έχει μπροστά του ένα κρίσιμο εκλογικό τεστ, την διπλή κάλπη των βουλευτικών και προεδρικών εκλογών που θα διεξαχθούν μέχρι τον Ιούνιο.
Κάνοντας ο ίδιος την ανακοίνωση για τη νέα αύξηση στον κατώτατο μισθό, ο Τούρκος πρόεδρος αναγνώρισε ότι η χώρα διανύει μια κρίσιμη περίοδο. Υποσχέθηκε δε, πως ο πληθωρισμός θα αρχίσει να υποχωρεί και μάλιστα με ταχύ ρυθμό, ήδη από τα τέλη αυτού του μήνα.
«Είμαστε αποφασισμένοι να μειώσουμε τον πληθωρισμό 20% ως το τέλος του ερχόμενου έτους» εξήγησε. Όμως, οι οικονομολόγοι αναρωτιούνται πως μπορεί να είναι αυτό εφικτό δεδομένης της νομισματικής πολιτικής που έχει εφαρμόσει και θα συνεχίσει να εφαρμόζει η κεντρική τράπεζα της χώρας, ακολουθώντας πιστά την ανορθόδοξη οικονομική σκέψη του Ερντογάν, ο οποίος θεωρεί ότι τα… υψηλά επιτόκια φέρνουν άνοδο του πληθωρισμού.
Η κεντρική τράπεζα τον... χαβά της
Νωρίτερα η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας, στην τελευταία συνεδρίαση της για τη χρονιά, άφησε τελικά τα επιτόκια αμετάβλητα στο 9%.
Με τον τρόπο αυτό έστειλε το μήνυμα πως με το βασικό επιτόκιο σε μονοψήφιο νούμερο (όπως ήταν εξαρχής η… εντολή Ερντογάν) πιθανότατα θα τερματίσει στα επίπεδα αυτά τον παρατεταμένο κύκλο χαλάρωσης των επιτοκίων κατά συνολικά 500(!) μονάδες βάσης μέσα σε ένα χρόνο.
«Το διοικητικό συμβούλιο εκτίμησε ότι το τρέχον επιτόκιο πολιτικής είναι σε επαρκές επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη τους αυξανόμενους κινδύνους για την παγκόσμια ζήτησης», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
![](/sites/default/files/styles/default/public/2022-12/Turkey.jpg?itok=CkUFC564)
Όμως, με δεδομένο ότι η κεντρική τράπεζα σκοπεύει να διατηρήσει τα επιτόκια χαμηλά, προκειμένου να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη, όπως απαιτεί ο Ερντογάν, είναι δύσκολο να διευκολυνθεί η αποκλιμάκωση των πιέσεων στα επίπεδα των τιμών.
Ο τιμάριθμος πράγματι επιβραδύνθηκε τον Νοέμβριο και μάλιστα για πρώτη φορά από το Μάιο του 2021, στο 84,4% σε ετήσια βάση έναντι 85,5% τον προηγούμενο μήνα, χάρη κυρίως στην πτώση των τιμών των commodities. Μάλιστα, η ίδια η κεντρική τράπεζα «βλέπει» τον πληθωρισμό να «κλείνει» φέτος περίπου στο 65%, αν και μιλάμε για επίπεδα τουλάχιστον 13(!) φορές πάνω από τον επίσημο όριο-στόχο που θέτει.
Όμως, ντόπιοι και διεθνείς οικονομολόγοι δεν «βλέπουν» τρόπο να επιτευχθεί… μαγικά και δίχως την ανάλογη νομισματική πολιτική, ταχεία πτώση του δείκτη. Πόσο μάλλον στα επίπεδα του 40% ή και του 20% που… ονειρεύεται και υπόσχεται ο Ερντογάν.
Εξάλλου, οι αναλυτές θεωρούν ότι ήδη ο πραγματικός πληθωρισμός είναι υπερδιπλάσιος από τα επίσημα νούμερα, δεδομένου πως το τουρκικό νόμισμα έχει απωλέσει σχεδόν το 30% της αξίας του μέσα στη χρονιά. Κι αυτό είναι κάτι που ο μέσος Τούρκος γνωρίζει και αισθάνεται για τα καλά στην… τσέπη του.
Το crash test των εκλογών
Προφανώς η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού στα υψηλότερα επίπεδα εδώ και περίπου είκοσι χρόνια, καθώς και οι νέες παροχές που είναι βέβαιο πως θα δρομολογήσει ο Ερντογάν τους επόμενους μήνες, όσο πλησιάζει και η κρίσιμη ώρα της κάλπης, θα βοηθήσουν τα νοικοκυριά. Όμως, δεν είναι βέβαιο αν θα είναι αρκετό για να αλλάξουν το εναντίον του κλίμα στους λίγους μήνες που απομένουν μέχρι τις εκλογές.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν τον Τούρκο πρόεδρο να λαμβάνει χαμηλότερα ποσοστά έναντι των θεωρούμενων κυριότερων αντιπάλων του για την προεδρία, τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου και τον δήμαρχο της Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς.
Τον πρώτο και ισχυρότερο αντίπαλο του επιχειρεί να τον… εξολοθρεύσει πρακτικά με την πρόσφατη καταδίκη του που μπορεί να του στερήσει τα πολιτικά του δικαιώματα. Ωστόσο η μέθοδος αυτή φαίνεται πως μπορεί να στραφεί εναντίον του Ερντογάν βοηθώντας την συσπείρωση σύσσωμης της αντιπολίτευσης εναντίον του.